Op deze website zoeken

Prenatale Screening of Onderzoek

De meeste kinderen worden gezond geboren. Toch bestaat er een kleine kans dat er sprake is van een afwijking. Er zijn verschillende soorten onderzoek mogelijk om tijdens de zwangerschap bij het ongeboren kind afwijkingen of de kans daarop vast te stellen.

Er is een kansberekenende testen (nekplooimeting, combinatietest) om het risico op het krijgen van een kind met bepaalde afwijkingen (trisomie 13, trisomie 18 en trisomie 21 = Syndroom van Down) te bepalen. Als er uit één van deze kansberekenende testen een verhoogde kans komt op een kind met een afwijking, dan kom je in aanmerking voor prenatale diagnostiek (een vlokkentest of een vruchtwaterpunctie). Prenatale diagnostiek geeft zekerheid over het al dan niet aanwezig zijn van een chromosoomafwijking.

Voor prenatale diagnostiek (vlokkentest en/of vruchtwaterpunctie) kom je ook in aanmerking als:

  • je in de 18e week van de zwangerschap 36 jaar of ouder bent,
  • er erfelijke aangeboren afwijkingen in de familie voorkomen (het is belangrijk dit aan ons te melden)
  • er andere risicofactoren aanwezig zijn, zoals bijvoorbeeld bepaald medicijngebruik.

Daarnaast kun je rond 20 weken zwangerschap een SEO (structureel echo-onderzoek) laten maken, waarbij gekeken wordt naar de structuren van de baby.

Hieronder geven wij een korte uitleg over de verschillende onderzoeken.

Nekplooimeting

De dikte van de nekplooi van de baby wordt door middel van een echo gemeten. Een verdikte nekplooi kan een aanwijzing zijn voor een afwijking. Dit onderzoek is het meest betrouwbaar tussen de 11e en 13e week van de zwangerschap. In combinatie met je leeftijd en de precieze duur van de zwangerschap wordt de kans berekend dat je kind een trisomie 12/18 of 21 heeft. Echter, deze enkelvoudige test is minder betrouwbaar dan deze test in combinatie met een bloedtest eerder in de zwangerschap (zie combinatietest)

Combinatietest

Bij deze test wordt de nekplooimeting gecombineerd met een vroege bloedtest, waarbij bloed van de aanstaande moeder wordt afgenomen. Door de combinatie van deze twee testen neemt de betrouwbaarheid toe. De bloedtest kan het best gedaan worden tussen de 9e en 11e week van de zwangerschap. Deze gecombineerde test berekent de kans op een kind met een chromosoomafwijking, zoals het Syndroom van Down (trisomie 21) en trisomie 13 + 18. Indien de kans 1:200 is of hoger (bijvoorbeeld 1:100 of 1:50 of 1:2), dan spreekt men van een verhoogde kans en wordt vervolgonderzoek aangeboden.

De keuze om deze test te laten verrichten of vervolgonderzoek op indicatie te laten doen ligt te allen tijde bij de aanstaande ouders.

Vlokkentest

Er wordt via de buik of via de vagina wat weefsel van de moederkoek (placenta) weggenomen. Dit gebeurt bij een zwangerschapsduur van 9 tot 12 weken. Het weefsel wordt onderzocht op chromosoomafwijkingen, waaronder het Syndroom van Down. De vlokkentest geeft geen informatie over een open rug of open schedel.

De uitslag van het chromosoomonderzoek is meestal binnen 10 dagen bekend. Het risico op een miskraam als gevolg van de vlokkentest is 0,5-1%.

Vruchtwaterpunctie

Tijdens het maken van een echo wordt er vruchtwater met een naald via de buik van de vrouw afgenomen. Dit gebeurt meestal bij een zwangerschapsduur van 16 tot 17 weken. De cellen uit het vruchtwater worden gekweekt, zodat zij zich vermeerderen. Deze cellen worden dan onderzocht op chromosoomafwijkingen. Ook wordt er gekeken naar de hoogte van het eiwit alfa-foeto-proteïne (AFP). Is de hoeveelheid van dit eiwit te hoog, dan kan er sprake zijn van een open rug of open schedel.

De uitslag is meestal na drie weken bekend. Het risico op een miskraam als gevolg van de vruchtwaterpunctie is 0,3-0,5%.

Structureel echo onderzoek (20 weken echo)

Dit onderzoek vindt plaats tussen 18 - 22 weken van de zwangerschap. Bij deze echo wordt gekeken naar de ontwikkeling van de organen van de baby en de ligging van de placenta (moederkoek). Ook wordt gekeken of de ongeboren baby goed groeit en of er voldoende vruchtwater aanwezig is. Vaak kan het geslacht gezien worden, maar er wordt altijd eerst gevraagd of je het wil weten. Er worden geen filmopnames gemaakt.

Een enkele keer wordt een aangeboren afwijking niet opgemerkt. Ook gaan chromosoomafwijkingen niet altijd gepaard met afwijkingen die op een echo zichtbaar zijn. Het onderzoek is dan ook nooit een garantie dat de baby gezond is.

Termijnecho

De termijn-echo wordt vroeg in de zwangerschap aangeboden en rond 11-12 weken zwangerschap gemaakt. Het is bedoeld om de uitgerekende datum te bepalen. Wanneer u een regelmatige cyclus heeft en een duidelijke eerste dag van de laatste menstruatie bepaalt de termijnecho de uitgerekende datum. Maar ook indien u geen eerste dag van de laatste menstruatie meer weet of als u een onregelmatige cyclus heeft.

Echo-apparaat

Sinds januari 2006 beschikt onze praktijk over een echo-apparaat. Het is een zeer geavanceerd apparaat waar ook de combinatietest (nekplooimeting) en 20-weken echo mee kan worden verricht.

Hester Diepenhorst, Monique Flipsen, Caroline van der Windt en Celine Leonard hebben hun echocertificaat om de eerstelijns echo's te maken. (zoals echo intacte zwangerschap, termijnecho, groeiecho, liggingsecho) We hebben een apart echospreekuur.

Echo

De combinatietest en de structurele (20 weken) echo kunnen ook op de praktijk worden gedaan. Maar voor deze echo's komt een echoscopist van Stichting BovenMaas Prenatal naar de praktijk toe (zie www.bovenmaasprenataal.com). Hiervoor zijn aparte spreekuurdagen en -tijden beschikbaar.

Wilt u meer informatie over (deze) onderzoeken in de zwangerschap, dan kun je kijken op de volgende sites: www.knov.nl of www.zwangernu.nl.


Vergoeding door de zorgverzekering

Iedere zwangere heeft de mogelijkheid om voor een kansberekenende test (combinatietest) of een SEO te kiezen. Kies je voor zo ’n kansberekenende test zonder dat er een medische reden is of als je nog geen 36 jaar bent, dan wordt deze test (vooralsnog) niet vergoed en zijn de kosten (€ 156,26) voor eigen rekening.

Counseling (voorlichtings- en begeleidingsgesprekken) voor prenatale screening wordt volledig vergoed door de verzekeraar.

Vanuit het basispakket van de zorgverzekering wordt 1 termijnecho en de 20-weken echo vergoed. U bent overigens NIET verplicht om een 20-weken-echo te laten maken, ook al zit het in het standaardpakket.

De vlokkentest en de vruchtwaterpunctie worden alleen verricht als er een medische reden voor is en worden dus altijd vergoed.


Wat per 01 januari 2014 niet standaard wordt vergoed door de zorgverzekeraar zijn echo's voor 11 weken, groeiecho bij 30 weken en liggingsecho bij 36 weken.
Wij bieden u gratis de echo voor 11 weken aan. De overige echo's (groei en ligging) krijgt u per 1 januari alleen op medisch indicatie.

Wij willen u echter de mogelijkheid bieden om ook zonder medische indicatie, op uw eigen verzoek, bij ons deze groei- of liggingecho te laten maken.
Deze moeten wij dan helaas bij u persoonlijk in rekening brengen. Deze kosten kunt u niet declareren bij uw zorgverzekering.
De kosten voor deze echo bedraagt 60 Euro, welke voorafgaand aan de echo via pin kan worden voldaan.
Deze echo zal maximaal 20 minuten in beslag nemen inclusief 3 foto's.